{"id":89,"date":"2014-09-21T12:25:10","date_gmt":"2014-09-21T12:25:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.unitedcivilians.org\/tr\/?p=89"},"modified":"2014-09-21T12:25:10","modified_gmt":"2014-09-21T12:25:10","slug":"suriyede-savasin-zehirli-neticesi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.unitedcivilians.org\/tr\/suriyede-savasin-zehirli-neticesi.html","title":{"rendered":"Suriye\u2019de Sava\u015f\u0131n Zehirli Neticesi"},"content":{"rendered":"<p><em>Suriye\u2019deki sava\u015f\u0131n \u00e7evreye zarar\u0131 zannedilenden \u00e7ok daha fazla. \u00c7ok say\u0131da patlay\u0131c\u0131 madde, zehirli at\u0131k ve hava kirlili\u011fi kaynak suya ve topra\u011fa kar\u0131\u015f\u0131yor. Bunun sonucunda, sava\u015f bitmi\u015f olsa bile do\u011fan\u0131n kendini yenilemesi i\u00e7in on y\u0131llar gerekecek.<\/em><\/p>\n<p>Suriye\u2019deki sava\u015f\u0131n bilan\u00e7osu a\u011f\u0131r: bir\u00e7ok \u015fehir art\u0131k ya\u015fanamaz halde, y\u00fczbinlerce sivil sava\u015ftan ka\u00e7\u0131p, s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 stat\u00fcs\u00fcnde ve resmi rakamlara g\u00f6re en az 200 bin insan \u00f6ld\u00fc. Ancak insan\u00ee ve ekonomik fel\u00e2ketin yan\u0131 s\u0131ra, sava\u015f\u0131n \u00e7evreye verdi\u011fi zarar da deh\u015fet verici. Hollanda\u2019da &#8220;Pax&#8221; ad\u0131ndaki sivil toplum kurulu\u015fu Suriye\u2019deki bu durumu ara\u015ft\u0131rmas\u0131 korkun\u00e7 sonu\u00e7lar\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor: do\u011fal \u00e7evrenin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc kal\u0131c\u0131 bir \u015fekilde harap edilmi\u015f durumda. Cephanelerden zehirli maddeler, ev y\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 ve genel at\u0131klar topra\u011fa kar\u0131\u015f\u0131p, kaynak suyunu kirletiyor.<\/p>\n<p>Pax adl\u0131 sivil toplum kurulu\u015fu, asker\u00ee eylemin \u00e7evre \u00fczerinde etkisi ile ilgili ara\u015ft\u0131rma yapan nadir kurulu\u015flardan biri. Platform ad\u0131na a\u00e7\u0131klama yapan Pax \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 Wim Zwijnenburg, sava\u015f\u0131n dolayl\u0131 ve dolays\u0131z etkilerinin g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131. \u201cSuriye\u2019de \u00e7evrenin kendini yenilemesi en az 25 y\u0131l\u0131 alacakt\u0131r.\u201d \u015feklinde konu\u015fan Zwijnenburg, \u201co zamana dek toprak ve suyun \u00e7oktan kontamine olacak, bunun sonucunda da zehirli maddeler insanlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na ciddi \u015fekilde zarar verecektir\u201d, diye devam etti.<\/p>\n<p>Uzmanlar, ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemde ya\u015fanan sava\u015flardan yola \u00e7\u0131karak, bunun sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r olaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin ediyorlar. \u00d6rne\u011fin Irak\u2019ta 2003 y\u0131l\u0131nda ekolojik sisteme, kendini bu g\u00fcne kadar yenileyemeyecek \u015fekilde zarar verilmi\u015f. Irak\u2019ta do\u011fal \u00e7e\u015fitlili\u011fin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc bu sebeple kal\u0131c\u0131 olarak yok olmu\u015f, ormanlar\u0131n da bir k\u0131sm\u0131n\u0131n yok edilmesiyle baz\u0131 b\u00f6lgelerde \u00e7\u00f6ller olu\u015fmu\u015f durumda. Ayr\u0131ca zehirli maddelerin de gerekti\u011fi gibi imha edilmemesi b\u00fcy\u00fck bir tehlike arz etmekte. Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7evre Program\u0131 (UNEP) uzmanlar\u0131 kanser oranlar\u0131n\u0131n ciddi \u015fekilde artmas\u0131 ve engelli \u00e7ocuk do\u011fumlar\u0131n\u0131 bahsi ge\u00e7en sebeplere ba\u011flamakta.<br \/>\nBununla beraber, Suriye\u2019de at\u0131lan bombalar\u0131n y\u00fczde 40\u2019\u0131n\u0131n patlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Zwijnenburg, zehirli maddelerin varillerden s\u0131zarak havaya kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Suriye\u2019nin kuru ikliminde daha uzun sure havada kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Neticede insanlar\u0131n bu maddeleri soludu\u011funu ve bu sebeple birka\u00e7 nesil devam edecek ciddi ve \u00f6l\u00fcmc\u00fcl hastal\u0131klar\u0131n olaca\u011f\u0131ndan bahsediyor.<br \/>\nAyr\u0131ca Suriye\u2019nin g\u00fcneyinde \u015fu anda petrol b\u00f6lgeleri \u00fcretim ile ilgili herhangi bilgisi olmayan kimseler taraf\u0131ndan kontrol ediliyor. B\u00f6ylece atmosfere kar\u0131\u015fan duman, \u201ckara ya\u011fmur\u201d olarak ya\u011farak, tekrar topra\u011fa kar\u0131\u015f\u0131yor. Bu \u015fekilde ve benzer sebeplerden harap edilen topraklar verimlili\u011fini yitirerek ekin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 art\u0131k olanaks\u0131z k\u0131l\u0131yor.<br \/>\nSonu\u00e7 olarak, Suriye\u2019deki sava\u015f\u0131n \u00e7evre a\u00e7\u0131s\u0131ndan etkileri tahminlere gore korkun\u00e7. Ancak \u015fu an, bu etkileri \u00f6\u011frenmek i\u00e7in yerinde incelemeler yapmak da ne yaz\u0131k ki bir o kadar tehlikeli ve imkans\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Suriye\u2019deki sava\u015f\u0131n \u00e7evreye zarar\u0131 zannedilenden \u00e7ok daha fazla. \u00c7ok say\u0131da patlay\u0131c\u0131 madde, zehirli at\u0131k ve hava kirlili\u011fi kaynak suya ve topra\u011fa kar\u0131\u015f\u0131yor. Bunun sonucunda, sava\u015f bitmi\u015f olsa bile do\u011fan\u0131n kendini&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":90,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[34,32,30,29,35,21,33,31],"class_list":["post-89","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","tag-birlesmis-milletler-cevre-programi","tag-hava-kirliligi","tag-patlayici-madde","tag-pax","tag-savas","tag-suriye","tag-unep","tag-zehirli-atik"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.unitedcivilians.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.unitedcivilians.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.unitedcivilians.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.unitedcivilians.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.unitedcivilians.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=89"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.unitedcivilians.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91,"href":"http:\/\/www.unitedcivilians.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89\/revisions\/91"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.unitedcivilians.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/90"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.unitedcivilians.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.unitedcivilians.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=89"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.unitedcivilians.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}